Odunpazarı Evleri

ODUNPAZARI EVLERİ

Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde de adından büyük bir övgü ile söz edilen Odunpazarı, bugün seyahatnamede adı geçen sokakların 5’ini aynı ismi ile korumaya devam etmektedir.

Odunpazarı’nda sivil Türk mimarisinin özelliklerini yansıtan birçok ev bulunmaktadır. Dar sokakların iki yanına sıralanan evlerin bazıları bembeyaz duvarlarının arasında kahverengi çerçeveleri ile bir yağlıboya tablo gibi görünüyor. Bazı evler ise çivit mavisi, kiremit kırmızısı görünümleri ile bu tabloya farklı renkler katıyor.

Evler, Osmanlı döneminin kent mimarisinin önemli özelliklerini içinde barındırmaktadır. Evlerin sokağa bakan cepheleri çıkmalı, konsolludur. Hem yaşam alanı hem de ailenin ekonomik faaliyetine uygun biçimde tasarlanan evlerde genellikle alt katta mutfak, ahır, çamaşırlık veya depo bulunurken aile, yaşamını üst katlarda sürdürmektedir.

Zamanında yüklük olarak kullanılan bu dolaplar ahşap işçiliğinin örnekleridir. Bugün birçok ev, o dönemin yaşamını gözler önüne serecek biçimde dekore edilmiş ve eşyalar ile zenginleştirilmiştir.

Bölgede evlerin yanı sıra döneme özgü Kurşunlu Camii ve Külliyesi de bulunmaktadır. Ayrıca bölgenin geleneksel el sanatlarının örneklerini görebileceğiniz tarihi Atlıhan, Eskişehir Sanatları Çarşıları ve dünyada sadece Odunpazarı’nda bulunan Lületaşı Müzesi de mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerin arasında yer alır.

Odunpazarı; geleneksel el sanatları konusunda bakır işlemeciliği, kalaycılık, antika ve ahşap oymacılığı meraklılarının önemli bir uğrak noktasıdır. Beyler Sokak’ta yer alan antikacı, Kurşunlu Camii Sokak’ta yer alan ahşap oyuncakçı, bölgeye akın eden ziyaretçilere Odunpazarı’ndan küçük ama çok özel anı objeleri ile sevdiklerine hoş bir sürpriz yapma imkânı sunmaktadır.

Odunpazarı Belediyesi’nin Odunpazarı Evleri’ni Yaşatma Projesi bu tarihi ve kültürel mirasın dünyaya tanıtılması açısından önemlidir. UNESCO Dünya Miras listesinde yer alan ve bu proje kapsamında öncelikle geleneksel Odunpazarı evlerinin yoğun olarak bulunduğu 30 sokakta 300 ev, 3 Camii, 1 Külliye, 2 Kervansaray, 15 Çeşme, 1 Han’ın restorasyonu ve aslına uygun yapımı gerçekleştirilmiştir.   Odunpazarı’nın her sokağı, her konağı her an farklı bir sürprizle karşınıza çıkabilir. İşte Hafız Ahmet Efendi Konağı’nda yer alan; Mustafa Kemal Atatürk ve dönemin İran Şahı Rıza Pehlevi’ye armağan edilen “Gül Asa”. Bir örneği hâlen Anıtkabir Müzesi’nde sergilenen “Gül Asa” büyük lületaşı ustası Hafız Ahmet Efendi tarafından yapılmış önemli bir eserdir.

OSMANLI EVİ

Dede Mahallesi’nde bulunan yapı, 19. yüzyıla ait ahşap sivil mimarinin tipik bir örneğidir. Birinci dönem milletvekillerinden Halil İbrahim Efendi (Sipahioğlu)’ye ait olan ve “Yeşil Efendi Evi” adıyla tanınan ev Atatürk’ün burada misafir edilmiş olmasından dolayı da ayrı bir önem taşımaktadır. Evin selamlık bölümü yapılan restorasyon ve düzenlemelerden sonra 1984 yılında ziyarete açılmıştır.

Bağdadi tarzda inşa edilen ev, bodrum ve zemin üzerinde yükselen üst kattan ibarettir. Tavan, kapılar ve duvarlardaki ahşap işçiliği görülmeye değer. Cumbalı ve ocaklı olan baş oda süslemeleri diğer mekanlardan daha zengindir. Odunpazarı Belediyesi tarafından 2006’da restore edilerek 19. yüzyıl yaşantısını yansıtacak şekilde düzenlenen Osmanlı Evi’nde birçok etnografik ürün görülebilir. Restoran da bulunan Osmanlı Evi’nin bahçesi yemek ya da kahve için iyi bir adrestir. Osmanlı Evi’nin beş duyunuzu harekete geçiren bir kompleks olduğunun altını çizmekte yarar var.